Nếu bún chả mang đến sự nồng nàn của khói bếp than hoa, thì bún thang lại hiện lên như một bức tranh thủy mặc, thanh tao và đầy tính nghệ thuật. Được mệnh danh là "thăng hoa của ẩm thực Hà Nội", món ăn này không chỉ là một bữa điểm tâm mà còn là minh chứng cho lối sống cầu kỳ, tỉ mỉ và sự khéo léo bậc nhất của người dân Kinh kỳ xưa.
Sức hấp dẫn của bún thang trước hết nằm ở thị giác. Một bát bún chuẩn vị đòi hỏi sự góp mặt của gần 20 loại nguyên liệu, được sắp xếp hài hòa như một đóa hoa ngũ sắc. Đó là màu vàng óng của trứng gà tráng mỏng tang như tờ giấy, màu trắng hồng của giò lụa thái chỉ, sắc trắng thanh khiết của thịt gà xé nhỏ, điểm xuyết cùng màu đỏ thẫm của tôm khô và màu nâu trầm của nấm hương. Tất cả được bao phủ bởi lớp hành hoa và rau răm xanh mướt, tạo nên một tổng thể vô cùng bắt mắt.
Linh hồn của bún thang nằm ở phần nước dùng trong vắt, mang vị ngọt thanh tao, sâu lắng từ xương gà và tôm khô chân chính. Người sành ăn Hà Nội vẫn bảo nhau rằng, bún thang mà thiếu đi một chút mắm tôm nồng nàn và vài giọt tinh dầu cà cuống thì coi như mất đi phân nửa linh hồn. Chính cái vị mặn mòi, cay nồng ấy khi hòa quyện vào nước dùng thanh nhã lại tạo nên một sức quyến rũ khó cưỡng, đánh thức mọi giác quan của thực khách.
Thưởng thức bún thang là thưởng thức cái hồn hậu, tinh tế của Hà Nội. Giữa nhịp sống hối hả, việc ngồi lại bên bát bún thang nóng hổi, nhẩn nha cảm nhận từng sợi bún nhỏ xíu quyện cùng các loại nguyên liệu được thái chỉ công phu, ta mới thấu hiểu hết cái tâm tình mà người nấu đã gửi gắm vào trong đó. Bún thang không chỉ là đặc sản, mà còn là một di sản văn hóa cần được nâng niu và gìn giữ qua bao thế hệ.
Cách làm bún thang chuẩn vị Hà Thành
Bún thang không khó ở kỹ thuật nấu nhưng lại "thách thức" người đầu bếp ở khâu chuẩn bị nguyên liệu và kỹ năng thái chỉ. Một bát bún thang chuẩn phải đạt được sự hài hòa về màu sắc (ngũ sắc) và vị thanh khiết của nước dùng.
1. Chuẩn bị nguyên liệu (Dành cho 4-6 người ăn)
Gà: 1 con gà ta (khoảng 1.2kg - 1.5kg).
Trứng: 3 quả trứng vịt hoặc trứng gà.
Giò lụa: 200g (chọn loại giò tươi, thơm mùi nước mắm).
Tôm: 200g tôm tươi và 50g tôm khô.
Củ cải: 100g củ cải khô.
Xương ống lợn: 500g (để ngọt nước).
Gia vị: Mắm tôm ngon, tinh dầu cà cuống (nếu có), giấm bỗng, hành khô, gừng, nấm hương, rau răm, hành hoa.
2. Các bước thực hiện tỉ mỉ
Bước 1: Nấu nước dùng (Linh hồn của món ăn)
Xương ống và gà rửa sạch. Chần sơ qua nước sôi để loại bỏ tạp chất.
Cho gà và xương vào nồi ninh cùng hành khô nướng và gừng nướng. Khi gà chín tới, vớt ra ngay để thịt không bị nát.
Bí quyết: Cho tôm khô đã rang thơm và nấm hương vào nồi nước dùng. Ninh nhỏ lửa, liên tục hớt bọt để nước dùng trong vắt như gương và có vị ngọt sâu từ hải sản lẫn xương thịt.
Bước 2: Chế biến các "vân hoa" (Phần nhân bún) Đây là công đoạn đòi hỏi sự khéo léo nhất:
Thịt gà: Sau khi để nguội, dùng tay xé nhỏ thịt gà (cả da và thịt). Không nên thái bằng dao để miếng thịt giữ được độ dai ngọt tự nhiên.
Trứng tráng: Đánh tan trứng với một chút rượu trắng (giúp trứng không bị tanh và dai hơn). Láng chảo thật mỏng, tráng trứng thành những lớp như tờ giấy. Sau đó cuộn lại và thái chỉ thật nhỏ.
Giò lụa: Thái lát mỏng rồi cũng thái sợi chỉ đều tăm tắp.
Tôm: Tôm tươi luộc chín, bóc vỏ, giã nhỏ rồi đem sao vàng trên chảo thành ruốc tôm (hoặc để nguyên con tùy sở thích, nhưng truyền thống thường dùng ruốc tôm).
Củ cải khô: Ngâm nở, rửa sạch bằng nước ấm, sau đó bóp cùng giấm và đường để tạo vị chua ngọt và độ giòn sần sật.
Bước 3: Trình bày và thưởng thức
Chần bún bằng nước nóng rồi cho vào bát tô (nên chọn bát nhỏ vừa phải).
Sắp xếp các loại nguyên liệu theo từng góc: một góc gà xé, một góc trứng vàng, một góc giò hồng, một góc ruốc tôm và củ cải ở giữa.
Rắc hành hoa và rau răm thái nhỏ lên trên.
Chan nước dùng thật nóng ngập mặt bún.
3. Bí quyết để món ăn trọn vị
Mắm tôm: Một chút đầu tăm mắm tôm nồng nàn sẽ kích thích toàn bộ hương vị của bún thang.
Tinh dầu cà cuống: Đây là gia vị "vàng" giúp nước dùng có mùi thơm thanh cao đặc trưng không món nào có được.
Nước dùng: Tuyệt đối không để sôi bùng lên làm đục nước. Nước phải có màu vàng nhẹ của mỡ gà và độ trong vắt.
Bún thang Cầu Gỗ còn được người dân địa phương gọi với cái tên rất đỗi thân thương là quán bún Bà Đức. Là một trong những quán ăn ngon Hà Nội, bún thang ở đây được đánh giá là giữ chuẩn hương vị truyền thống. Nhờ vậy, bún thang Bà Đức luôn đầy chỗ và tấp nập người ra vào.
Địa chỉ: số 48 Cầu Gỗ, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội
Giờ mở cửa: 16h00 - 23h15 (thứ 2 - thứ 7), 16h00 - 22h00 (Chủ nhật)
Giá tham khảo: 30.000 - 55.000 VNĐ/bát
“Chưa ăn bún cô Ẩm, chưa phải người Thủ đô” là câu nói vui được nhiều người truyền tai nhau khi nhắc đến món bún thang. Địa chỉ này đã tồn tại từ lâu đời, được truyền lại qua đời. Dù vậy, Bún thang cô Ẩm vẫn giữ nguyên được những nét tinh hoa, hương vị cổ truyền khiến thực khách đã thưởng thức qua sẽ nhớ mãi không thôi. Ngoài bún thang, quán cô Ẩm còn phục vụ nhiều các món ăn đặc sản Hà Nội khác.
Địa chỉ: số 37 Cửa Nam, phường Cửa Nam
Giá tham khảo: 50.000 - 500.000 VNĐ
Giờ mở cửa: 6h00 - 22h00
Đi du lịch Hà Nội tháng 2, du khách đừng quên thưởng thức món Bún thang Lan Lùn ngay giữa phố cổ nhộn nhịp. Điểm cộng lớn của quán chính là không gian rộng rãi, bàn ghế sắp xếp gọn gàng. Bún thang Hà Nội nơi đây được trần kỹ qua nước dùng, hương vị đậm đà hòa quyện cùng các món ăn kèm như thịt gà, giò lụa, trứng, hành lá… đã tạo nên tô bún ngon khó quên.
Địa chỉ: số 5 Hàng Thiếc, phường Hoàn Kiếm
Giờ mở cửa: 18h00 - 23h00
Giá tham khảo: 30.000 - 50.000 VNĐ/bát